Publication Code: Y93F
โดย สมเกียรติ วันทะนะ
สารบัญ
ผู้เขียนบทความนี้ได้รับมอบหมายให้เขียนถึง
มาตรการและนัยทางเกี่ยวกับนโยบายสังคมที่ประเทศไทยควรจะนำมาพิจารณาใช้
ในอนาคตโดยมีปี 2010
หรืออีก 17
ปีข้างหน้าเป็นหลักในการกำหนดเพดานความคิด
เราทั้งหลายย่อมทราบกันดีว่าในการพยากรณ์
สิ่งที่ยังไม่เกิดขึ้นนั้น
โอกาสที่จะถูกกับที่จะผิดเท่า ๆ
กัน
โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับมนุษย์ซึ่งสามารถดัดแปลงอนาคตได้
โดยการวางแผน
อย่างไรก็ตาม
แม้มนุษย์จะฝืนคำทำนายหรือคำสบประมาทได้ค่อนข้างง่ายในแง่ของปัจเจกบุคคล
แต่ในแง่ของสังคมแล้ว
การปรับเปลี่ยน
ทิศทาง
กระทำได้ด้วยความยากลำบากและกินเวลานานกว่า
เพราะเจตจำนงในระดับสังคมมีแรงเฉื่อยและแรงต้านมากกว่า
ดังนั้น
ทิศทางแห่งความเป็นมาในอดีตของสังคมแต่ละสังคมจึงมีส่วนในการกำหนดหรือกำกับสภาพในปัจจุบัน
และแนวโน้มในอนาคตของสังคม
อยู่ค่อนข้างมาก
คำกล่าวที่ว่าอดีตย่อมบ่งชี้ปัจจุบันและอนาคตจึงมีความจริงอยู่ไม่น้อย
หากเราไม่ตีความคำกล่าวแบบเถรตรงตามตัวอักษร
จนเกินไป
ผู้เขียนแบ่งเนื้อหาของบทความนี้ออกเป็น
3 ตอน คือ
ตอนที่ 1 จะกล่าวถึงประเด็นทางสังคมที่สำคัญ
ซึ่งเป็นผลมาจากการเปลี่ยนแปลงของสังคมเศรษฐกิจและการเมืองไทยในช่วงระยะเวลา
ประมาณ 4
ทศวรรษที่ผ่านมา
เนื้อหาสาระในส่วนนี้จะอิงอยู่กับผลการวิจัยของโครงการวิจัยที่ได้รับการสนับสนุนจากองค์กรบริหารวิเทศกิจแห่งประเทศแคนาดา
และมูลนิธิสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย
ตอนที่ 2 เป็นการคาดการณ์ประเด็นทางสังคมที่มีความสำคัญต่อเนื่องจากในปัจจุบัน หรือที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในอนาคตอันไม่ไกลนัก
ตอนที่ 3 เป็นข้อเสนอแนะเกี่ยวกับมาตรการทางนโยบายสังคมที่เหมาะสมกับสังคมไทยในช่วงเลาประมาณ
2 ทศวรรษข้างหน้า ทั้งนี้
ข้อเสนอแนะดังกล่าวจะพิจารณาโดยวางอยู่บนรากฐานของประสบการณ์และศักยภาพของนโยบายสังคมที่ใช้อยู่ในประเทศไทย
ตั้งแต่อดีตจนกระทั่งถึงปัจจุบัน
ธันวาคม 2536