Publication Code: N24

สารบัญ

บทนำ     โครงการจัดทำแผนการจัดการทรัพยากรแร่

บทที่ 1     ภาพรวมอุตสาหกรรมเหมืองแร่ไทย

1.1    บทนำ
1.2     สถานการณ์เหมืองแร่ไทย
1.3     เศรษฐกิจอุตสาหกรรมเหมืองแร่ไทย

1.3.1     อุปทานของแร่ในประเทศ

การผลิตแร่
การนำเข้า
ปริมาณสำรองแร่ภายในประเทศ

1.3.2     อุปสงค์ของแร่ในประเทศ
1.3.3    อุปสงค์ส่งออกแร่

1.4     ผลประโยชน์ด้านเศรษฐกิจของการผลิตแร่

1.4.1     อุตสาหกรรมเหมืองแร่กับระบบเศรษฐกิจ
1.4.2     แร่กับอุตสาหกรรมในประเทศ

บทที่ 2     ขอบเขตและวิธีการศึกษา

2.1     หลักเกณฑ์การกำหนดนโยบายการจัดการทรัพยากรแร่
2.2    โครงสร้างตลาดแร่
2.3    ลักษณะการตลาดแร่
2.4     ประสิทธิภาพทางเศรษฐกิจจากการใช้ทรัพยากรแร่
2.5     ต้นทุนด้านสิ่งแวดล้อมและต้นทุนค่าเสียโอกาสของการใช้แร่
2.6     ผลของนโยบายและการเข้าแทรกแซงของรัฐบาลต่อประสิทธิภาพการผลิตและการใช้แร่
2.7     ความขัดแย้งในการใช้พื้นที่เพื่อการทำเหมือง
2.8     ความเท่าเทียมกันในการใช้ประโยชน์จากแหล่งแร่
2.9     การตั้งกองทุนเหมืองแร่เพื่อรักษาสิ่งแวดล้อม
2.10    ขอบเขตของการศึกษา

บทที่ 3     เศรษฐกิจการตลาดแร่

3.1     แร่ที่ใช้ในอุตสาหกรรมซีเมนต์

3.1.1    หินปูน

ลักษณะทั่วไป
สถานภาพการผลิตและการใช้
แหล่งผลิตหินปูน
โครงสร้างตลาดหินปูน

3.1.2    ยิปซั่ม

ลักษณะทั่วไป
สถานภาพการผลิตและการใช้
การส่งออกแร่ยิปซั่ม
แหล่งผลิตแร่ยิปซั่ม
โครงสร้างตลาดแร่ยิปซั่ม
ราคาแร่

3.1.3    หินดินดาน

3.2     แร่ที่ใช้ในอุตสาหกรรมแก้วและเซรามิค

3.2.1    ทรายแก้ว

ลักษณะทั่วไป
สถานภาพการผลิตและการใช้
แหล่งผลิตทรายแก้ว
โครงสร้างตลาดทรายแก้ว
ราคาแร่

3.2.2    ดินขาว

ลักษณะทั่วไป
สถานภาพการผลิตและการใช้
การส่งออกดินขาว
การนำเข้าดินขาว
แหล่งผลิตดินขาว
โครงสร้างตลาดแร่ดินขาว
ราคาแร่
ต้นทุนการผลิต

3.2.3     บอลล์เคลย์

ลักษณะทั่วไป
สถานภาพการผลิตและการใช้
แหล่งดินบอลล์เคลย์
โครงสร้างตลาดแร่
ราคาแร่
ต้นทุนการผลิต

3.2.4     เฟลด์สปาร์

ลักษณะทั่วไป
สถานภาพการผลิตและการใช้
การส่งออกเฟลด์สปาร์
การนำเข้าเฟลด์สปาร์
แหล่งผลิตแร่เฟลด์สปาร์
โครงสร้างตลาดแร่เฟลด์สปาร์
ราคาแร่

3.3     แร่ที่ใช้เป็นหินประดิบและหินก่อสร้าง : หินอ่อนและหินแกรนิต

ลักษณะทั่วไป
สถานภาพการผลิตและการใช้
การส่งออกหินอ่อนและหินแกรนิต
การนำเข้าหินอ่อนและหินแกรนิต
แหล่งผลิตหินอ่อนและหินแกรนิต
โครงสร้างตลาด
ราคาแร่
ต้นทุนค่าใช้จ่าย
นโยบายรัฐบาลที่เกี่ยวข้อง

3.4     แร่โลหะพื้นฐาน

3.4.1    สังกะสี

ลักษณะทั่วไป
สถานภาพการผลิตและการใช้
การส่งออกสังกะสี
การนำเข้าสังกะสี
แหล่งแร่สังกะสี
โครงสร้างตลาด
ราคาโลหะสังกะสี
ต้นทุนการผลิต
นโยบายรัฐบาลที่เกี่ยวข้อง

3.4.2    ดีบุก

ลักษณะทั่วไป
สถานภาพการผลิตและการใช้
การส่งออกดีบุก
การนำเข้าดีบุก
แหล่งแร่ดีบุก
โครงสร้างตลาด
ราคา
ต้นทุนค่าใช้จ่าย
นโยบายรัฐบาลที่เกี่ยวข้อง

3.5     แร่ที่ใช้เป็นพลังงาน : ถ่านหิน

ลักษณะทั่วไป
สถานภาพการผลิตและการใช้
การนำเข้าถ่านหิน
แหล่งผลิตถ่านหิน
โครงสร้างตลาด
ราคา
ต้นทุนการผลิต
นโยบายของรัฐที่เกี่ยวข้อง

บทที่ 4     แร่และอุตสาหกรรมต่อเนื่องหลัก

4.1     อุตสาหกรรมก่อสร้าง
4.2    อุตสาหกรรมซีเมนต์
4.3    อุตสาหกรรมแก้ว

4.3.1     อุตสาหกรรมขวดและภาชนะแก้ว
4.3.2    อุตสาหกรรมกระจก

4.4     อุตสาหกรรมเซรามิค

4.4.1     กระเบื้องเซรามิค
4.4.2    เครื่องสุขภัณฑ์
4.4.3     ผลิตภัณฑ์เครื่องโต๊ะอาหารและของใช้ในครัว

4.5     อุตสาหกรรมชุบสังกะสี

4.5.1     แผ่นเหล็กชุบสังกะสี
4.5.2     อุตสาหกรรมท่อเหล็กชุบสังกะสี

4.6     อุตสาหกรรมแผ่นเหล็กชุบดีบุก
4.7     อุตสาหกรรมโลหะบัดกรี

บทที่ 5     แนวโน้มความต้องการบริโภคแร่ในอนาคต

5.1     แนวโน้มการเจริญเติบโตเชิงมหภาค
5.2     แนวโน้มความต้องการใช้แร่

5.2.1     ความต้องการใช้แร่ที่เป็นวัตถุดิบของอุตสาหกรรมซีเมนต์

แนวโน้มความต้องการใช้หินปูน
แนวโน้มความต้องการใช้หินดินดาน
แนวโน้มความต้องการแร่ยิปซั่ม

5.2.2     ความต้องการใช้แร่ที่เป็นวัตถุดิบของอุตสาหกรรมแก้วและเซราคมิค

อุตสาหกรรมแก้ว
อุตสาหกรรมเซรามิค
แนวโน้มความต้องการใช้ทรายแก้ว
แนวโน้มความต้องการใช้เฟด์สปาร์
แนวโน้มความต้องการใช้ดินขาว
แนวโน้มความต้องการใช้บอลล์เคลย์
แนวโน้มความต้องการใช้หินปูนในประเทศ

5.2.3     ความต้องการใช้แร่ที่เป็นหินประดับและหินก่อสร้าง
5.2.4     ความต้องการบริโภคสังกะสีในประเทศ
5.2.5     ความต้องการใช้ดีบุกในประเทศ
5.2.6     ความต้องการใช้ถ่านหิน

5.3     ลู่ทางการใช้ประโยชน์ของแร่ในอนาคต

5.3.1     ลู่ทางการใช้แร่กลุ่มวัตถุดิบที่ใช้ผลิตซีเมนต์

อุตสาหกรรมแผ่นยิปซั่มบอร์ด
อุตสาหกรรมปูนขาว

5.3.2     ลู่ทางการใช้แร่กลุ่มแก้วและเซรามิค

อุตสาหกรรมการผลิตเส้นใยแก้ว

5.3.3     ลู่ทางการใช้โลหะสังกะสีในอุตสาหกรรมต่อเนื่อง

อุตสาหกรรมการทำโลหะผสมเพื่อขึ้นรูป
อุตสาหกรรมทำสังกะสีออกไซด์
อุตสาหกรรมทำถ่านไฟฉาย

5.3.4     ลู่ทางการใช้ประโยชน์ดีบุกในอุตสาหกรรมต่อเนื่อง

อุตสาหกรรมพิวเตอร์แวร์
อุตสาหกรรมสารเคมีจากดีบุก

5.3.5     ลู่ทางการใช้ถ่านหินในอนาคต

บทที่ 6     เทคโนโลยีกับอุตสาหกรรมเหมืองแร่ไทย

6.1     เทคโนโลยีด้านการสำรวจแหล่งแร่

6.1.1     สถานภาพของเทคโนโลยีการสำรวจในปัจจุบัน
6.1.2     สถานภาพทั่วไปของข้อมูลเพื่อการสำรวจแหล่งแร่
6.1.3     ปัญหาด้านการสำรวจแหล่งแร่
6.1.4     แนวทางการแก้ไขด้านการสำรวจแหล่งแร่

6.2     เทคโนโลยีการผลิตแร่

6.2.1     เทคโนโลยีด้านการทำเหมือง
6.2.2     ปัญหาด้านเทคโนโลยีด้านการทำเหมือง
6.2.3     เทคโนโลยีด้านการแต่งแร่
6.2.4     ปัญหาเทคโนโลยีด้านการแต่งแร่
6.2.5     เทคโนโลยีด้านการถลุงแร่
6.2.6     ปัญหาร่วมด้านเทคโนโลยีการผลิตแร่

6.3     กำลังการผลิตของแร่ในปัจจุบัน

6.3.1     แนวทางการประเมินกำลังการผลิต
6.3.2     ข้อสรุปการประเมินกำลังการผลิต

6.4     ศักยภาพของแหล่งแร่
6.5     เทคโนโลยีที่คาดว่าจะเกิดในอนาคต
6.6     การทดแทนระหว่างแร่ชนิดอื่นและแร่เป้าหมาย

บทที่ 7     การทำเหมืองแร่กับสิ่งแวดล้อม

7.1     ผลกระทบสิ่งแวดล้อมจากการทำเหมืองแร่

7.1.1     ผลกระทบในระหว่างการทำเหมือง
7.1.2     ผลกระทบภายหลังการทำเหมือง

7.2     วิธีปฏิบัติในด้านการป้องกันผลกระทบสิ่งแวดล้อมอันเกิดจากการทำเหมืองในปัจจุบัน

7.2.1     การเตรียมรายงานการศึกษาและประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมจากการทำเหมือง
7.2.2     ข้อกำหนดทางด้านสิ่งแวดล้อมในพระราชบัญญัติแร่

7.3     การฟื้นฟูที่ที่ได้ใช้ทำเหมืองแล้ว

บทที่ 8     ความขัดแย้งการทำเหมืองแร่กับนโยบายการรักษาพื้นที่ป่า

8.1     ประเด็นปัญหาความขัดแย้ง
8.2    นโยบายที่เกี่ยวข้อง

8.2.1     นโยบายการทำเหมืองแร่
8.2.2     นโยบายการป่าไม้แห่งชาติ
8.2.3     นโยบายสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ
8.2.4    ปัญหาข้อขัดแย้ง

8.3     การจัดสรรพื้นที่ป่าไม้และพื้นที่เพื่อการทำเหมืองแร่

8.3.1     การแบ่งประเภทพื้นที่ป่าและพื้นที่ลุ่มน้ำ
8.3.2     การใช้พื้นที่เพื่อการทำเหมือง

8.4     แนวคิดในการแก้ไขปัญหาความขัดแย้ง

8.4.1     พัฒนาแหล่งแร่ความลำดับความสำคัญของพื้นที่ป่า
8.4.2     พิจารณามูลค่าทางเศรษฐกิจและทางสังคมของการใช้พื้นที่ป่า
8.4.3     การกำหนดพื้นที่เขตเศรษฐกิจแร่

8.5     ความเป็นไปได้ในการพัฒนาแหล่งแร่ในอนาคต

หินปูน
หินดินดาน
ยิปซั่ม
ทรายแก้ว
ดินขาว
เฟลด์สปาร์
บอลเคลย์
หินอ่อนและหินแกรนิต
สังกะสี
ดีบุก
ลิกไนต์

บทที่ 9     แนวทางการจัดการทรัพยากรแร่

9.1     บทสรุปจากการศึกษา

ลักษณะทั่วไป
โครงสร้างตลาดแร่
ความต้องการใช้แร่ในอนาคต
ประสิทธิภาพทางเศรษฐกิจจากการใช้ทรัพยากรแร่
การใช้พื้นที่เพื่อการทำเหมืองแร่และนโยบายรักษาป่า
เหมืองขนาดใหญ่หรือเหมืองขนาดเล็ก
เทคโนโลยีเหมืองแร่ในประเทศ
กำลังผลิตแร่ในประเทศ
เทคโนโลยีที่จะเกิดขึ้นใหม่ในอนาคต
ปัญหาด้านสิ่งแวดล้อม

9.2     แผนหลักเพื่อการพัฒนาอุตสาหกรรมเหมืองแร่

9.2.1     การดำเนินการหาแหล่งสำรอง
9.2.2     การใช้แหล่งแร่ในประเทศ
9.2.3     ระบบการให้สิทธิการผลิตแร่
9.2.4     แนวทางการจัดการด้านสิ่งแวดล้อม
9.2.5    นโยบายการลงทุน

9.3     แผนการจัดการเฉพาะแร่

9.3.1     แผนการจัดการแร่เฉพาะกลุ่มแร่วัตถุดิบสำหรับ

อุตสาหกรรมซีเมนต์และวัสดุก่อสร้าง
แผนการจัดการเฉพาะหินปูน
แผนการจัดการเฉพาะแร่ยิปซั่ม

9.3.2     แผนการจัดการเฉพาะแร่กลุ่มแร่วัตถุดิบ

อุตสาหกรรมแก้วและเซรามิค
แผนการจัดการเฉพาะแร่ทรายแก้ว
แผนการจัดการเฉพาะแร่ดินขาว
แผนการจัดการเฉพาะแร่เฟลด์สปาร์

9.3.3     แผนการจัดการเฉพาะแร่ที่ใช้เป็นหินประดับและหินก่อสร้าง
9.3.4     แผนการจัดการเฉพาะแร่โลหะ
9.3.5     แผนการจัดการเฉพาะแร่ดีบุก
9.3.6     แผนการจัดการเฉพาะแร่สังกะสี
9.3.7     แผนการจัดการเฉพาะถ่านหิน

9.4     ลู่ทางการพัฒนาในอนาคตของแร่กลุ่มอื่น

ทองคำ
ทองแดง
เหล็ก
ตะกั่ว

ภาคผนวก

ภาคผนวก A     เทคโนโลยีในปัจจุบัน
ภาคผนวก B     มติคณะรัฐมนตรี เรื่องการจำแนกเขตการใช้ประโยชน์ทรัพยากรและที่ดินป่าไม้ในพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ
ภาคผนวก C     รายชื่อพื้นที่ป่าอนุรักษ์และแหล่งธรรมชาติที่ควรอนุรักษ์