Publication Code: N15
การพัฒนาในเขตปฏิรูปที่ดิน
วัตถุประสงค์ของรายงานฉบับนี้เพื่ออธิบายให้เห็นว่า การเข้าไปดำเนินการปฏิรูปที่ดินของสำนักงานปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) นั้น ได้เข้าไปพัฒนาอะไรบ้าง ได้มีส่วนในการพัฒนาชนบทหรือไม่ และกิจกรรมการพัฒนาควรจะยุติเมื่อใด การที่เน้นในสามเรื่องข้างต้น เพราะได้มีการยกประเด็นขึ้นมาถามอยู่เสมอๆ ว่า การดำเนินงานของ ส.ป.ก. นั้นควรจะยุติกิจกรมได้เมื่อใด เป็นที่ยอมรับกันแล้วว่า การพัฒนาในพื้นที่จะต้องมีการยุติเพื่อที่จะได้โยกย้ายกำลังคน อุปกรณ์ และเครื่องมือ (ถ้ามี) ไปพัฒนาพื้นที่อื่นต่อไป แม้การจัดที่ดินของหน่วยงานอื่นที่ดำเนินการคล้ายคลึงกันต่างก็พยายามที่จะเร่งรัดยุติกิจกรรม แต่การที่จะตอบคำถามข้างต้นได้ ก็ต้องพิจารณาถึงลักษณะการพัฒนาที่ ส.ป.ก. ดำเนินการ
กิจกรรมหลักที่ ส.ป.ก. ดำเนินการพัฒนาอาจจะแบ่งเป็นสองกิจกรรมหลัก คือ พัฒนาปัจจัยโครงสร้างพื้นฐาน และพัฒนาอาชีพและความเป็นอยู่ ซึ่งในแต่ละกิจกรรมหลักต่างก็มีประเด็นที่เกี่ยวข้องมาก เช่น การพัฒนาปัจจัยโครงสร้างพื้นฐาน ควรจะพัฒนาด้านไหน มากน้อยแค่ไหน จะให้หน่วยงานอื่นซึ่งมีภาระหน้าที่หลักในเรื่องนี้อยู่แล้วดำเนินการจะได้ไหม และในส่วนของการพัฒนาอาชีพและความเป็นอยู่ก็เช่นกัน จะต้องตอบคำถามว่าจะพัฒนาอะไร ควรจะพัฒนาแค่ไหน วิธีการพัฒนาจะสอดคล้องกับการพัฒนาชนบทที่รัฐบาลกำลังเร่งรัดอยู่หรือไม่และอื่น ๆ แล้วจึงจะพิจารณาการยุติกิจกรรม
ดังนั้น ในรายงานฉบับนี้จะเน้นเฉพาะสามเรื่อง ส่วนเรื่องอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการปฏิรูปที่ดิน เช่น สิทธิในที่ดิน งบประมาณที่ใช้และแหล่งเงินทุน และนโยบายที่เกี่ยวข้อง ดูรายละเอียดได้จากรายงานเกี่ยวกับเรื่องนั้น ๆ ซึ่งอยู่ภายใต้การศึกษาครั้งนี้
รายงานฉบับนี้จะแบ่งเป็นสามบท แต่ละบทจะเน้นแต่ละเรื่องแยกกันคือ การพัฒนาปัจจัยโครงสร้างพื้นฐาน การพัฒนาชนบท และการยุติกิจกรรมการพัฒนา
มกราคม 2533