Publication Code: N10

ที่ดินปลูกไม้โตเร็ว : มีจริงหรือ? ตัวอย่างการใช้ระบบสารนิเทศทางภูมิศาสตร์ (Geographic Information System) ในการหาพื้นที่ที่เหมาะสมกับสวนป่าไม้โตเร็ว

โดย เรืองเดช ศรีวรรธนะ, พอล ฮาสติ้งส์, และชัชวาลย์ บุญรักษา

ผลสรุปข้อหนึ่งของโครงการเรื่อง Potential of Commercial Fast-Growing Tree Plantations in Thailand โดยมูลนิธิสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย ได้แก่ ความไม่พอเพียงของป่าไม้โตเร็วในการตอบสนองความต้องการของอุตสาหกรรม   ซึ่งอธิบายได้จากเหตุผลหลายประการ ที่สำคัญข้อหนึ่ง ได้แก่ ปัญหาในเรื่องที่ดินที่จะปลูกไม้โตเร็ว ข้อจำกัดในเรื่องที่ดินเกิดขึ้นหลายรูปแบบ ตั้งแต่ชนิดและคุณภาพของดิน ความลาดชันของพื้นที่ สภาพการเป็นป่าธรรมชาติ ประเภทการใช้ที่ดิน การถือครองที่ดิน กฎหมาย และระเบียบเกี่ยวกับการใช้ที่ดิน ฯลฯ การแก้ไขในเรื่องปัญหาที่ดินย่อมจะช่วยให้มีการปลูกป่าไม้โตเร็วเพิ่มขึ้น

การศึกษาเรื่องนี้ทำขึ้นเพื่อแสดงการนำระบบสารนิเทศทางภูมิศาสตร์ (Geographic Information System, GIS) มาใช้ประโยชน์ในการแก้ไขปัญหาที่ดินดังที่ได้กล่าวไว้แล้วข้างต้น   อันที่จริงได้มีการนำระบบสารนิเทศทางภูมิศาสตร์มาใช้ในการวางแผนการใช้ที่ดินก่อนหน้านี้แล้ว   ได้แก่ โครงการการจัดทำแผนการใช้ที่ดินเพื่อการเพาะเลี้ยงชายฝั่งของจังหวัดสงขลา และการจัดทำแผนการใช้ที่ดินเพื่อเกษตรกรรมของจังหวัด ในครั้งนี้จะได้นำมาใช้กับเรื่องป่าไม้โดยเฉพาะอย่างยิ่งป่าไม้โตเร็ว ซึ่งหวังว่าจะเป็นประโยชน์กับหน่วยราชการทั้งหลายที่เกี่ยวข้องและฝ่ายเอกชน ซึ่งดำเนินธุรกิจปลูกไม้ป่าโตเร็ว

การเสนอการศึกษาโดยสมบูรณ์ได้จัดทำขึ้นเป็นภาษาอังกฤษซึ่งได้อธิบายวิธีการศึกษา ลักษณะข้อมูลและแบบจำลองที่ใช้โดยละเอียด เอกสารภาษาไทยฉบับนี้ทำขึ้นเพื่อให้ผู้เข้าร่วมสัมมนาได้เข้าใจการศึกษาโดยสังเขป และเพียงพอที่จะนำไปสู่การอภิปรายแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกันได้เท่านั้น   สำหรับผู้ที่สนใจในรายละเอียดวิธีการศึกษา ลักษณะข้อมูลและแบบจำลองที่ใช้โดยสมบูรณ์ ติดต่อได้โดยตรงกับฝ่ายทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย

กุมภาพันธ์  2532