Publication Code: H109
สารบัญ
| คำนำ | |||
| บทที่ 1 | บทนำ | ||
| 1.1 | หลักการและเหตุผล | ||
| 1.2 | วัตถุประสงค์ | ||
| 1.3 | ขอบเขตการศึกษา | ||
| 1.4 | วิธีการศึกษา | ||
| 1.5 | องค์ประกอบของรายงาน | ||
| บทที่ 2 | การทบทวนองค์ความรู้ | ||
| 2.1 | แนวความคิด (นิยาม) หลักประกันทางสังคมขั้นพื้นฐานสำหรับผู้สูงอายุ | ||
| 2.1.1 | ความเป็นมา | ||
| 2.1.2 | พระราชบัญญัติผู้สูงอายุ พ.ศ. 2546 | ||
| 2.1.3 | แผนการบริหารราชการแผ่นดินระยะ 4 ปี (พ.ศ. 2548-2551) | ||
| 2.1.4 | กรอบยุทธศาสตร์การเตรียมความพร้อมสังคมไทยสู่สังคมผู้สูงอายุ | ||
| 2.1.5 | ขอบเขตของนิยาม | ||
| 2.2 | สถานการณ์ผู้สูงอายุในประเทศไทย | ||
| 2.2.1 | สถานการณ์ทางประชากร | ||
| 2.2.2 | สถานะทางเศรษฐกิจและสังคม | ||
| 2.2.3 | สถานะด้านสุขภาพ | ||
| 2.2.4 | ความต้องการหลักประกันทางสังคมขั้นพื้นฐาน | ||
| 2.3 | การพยากรณ์ประชากรสูงอายุ | ||
| บทที่ 3 | นโยบาย ยุทธศาสตร์ แผนงาน และกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับหลักประกันทางสังคมขั้นพื้นฐานสำหรับผู้สูงอายุในประเทศไทย | ||
| 3.1 | ความเป็นมาของการดำเนินงานผู้สูงอายุในประเทศไทย | ||
| 3.2 | รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2540 และปฏิญญาผู้สูงอายุไทย |
||
| 3.3 | แผนผู้สูงอายุฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2545-2564) | ||
| 3.4 | พระราชบัญญัติผู้สูงอายุ พ.ศ. 2546 | ||
| 3.5 | กรอบยุทธศาสตร์การเตรียมความพร้อมสังคมไทยสู่สังคมผู้สูงอายุ |
||
| 3.6 | แผนการบริหารราชการแผ่นดินระยะ 4 ปี (พ.ศ. 2548-2551) | ||
| 3.7 | บทบาทหน้าที่และภาระงานด้านผู้สูงอายุของ 6 กระทรวงหลัก | ||
| 3.7.1 | กระทรวงแรงงาน | ||
| 3.7.2 | กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ | ||
| 3.7.3 | กระทรวงศึกษาธิการ | ||
| 3.7.4 | กระทรวงสาธารณสุข | ||
| 3.7.5 | กระทรวงมหาดไทย | ||
| 3.7.6 | กระทรวงการคลัง | ||
| 3.8 | หน่วยงานอื่นที่มีบทบาทและหน้าที่ด้านผู้สูงอายุ | ||
| 3.8.1 | สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) | ||
| 3.8.2 | กรุงเทพมหานคร | ||
| 3.8.3 | สภาผู้สูงอายุแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี | ||
| 3.9 | การดำเนินงานตามพระราชบัญญัติผู้สูงอายุ พ.ศ. 2546 | ||
| 3.9.1 | ภาระงานโดยรวม | ||
| 3.9.2 | บริการสาธารณะ | ||
| บทที่ 4 | นโยบาย ยุทธศาสตร์ แผนงาน และกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับหลักประกันทางสังคมขั้นพื้นฐานสำหรับผู้สูงอายุในต่างประเทศ | ||
| 4.1 | บทนำ | ||
| 4.2 | ประเทศสิงคโปร์ | ||
| 4.2.1 | นโยบายการออม | ||
| 4.2.2 | โครงข่ายทางสังคมสำหรับผู้สูงอายุ | ||
| 4.2.3 | นโยบายด้านสุขภาพ | ||
| 4.2.4 | นโยบายด้านการดูแลผู้สูงอายุระยะยาว | ||
| 4.2.5 | นโยบายด้านที่อยู่อาศัย | ||
| 4.2.6 | การขยายโอกาสทางสังคม | ||
| 4.3 | ประเทศญี่ปุ่น | ||
| 4.3.1 | หลักประกันด้านรายได้ | ||
| 4.3.2 | นโยบายด้านการรักษาพยาบาล | ||
| 4.3.3 | ระบบประกันการดูแลผู้สูงอายุระยะยาว | ||
| 4.3.4 | การถ่ายโอนภาระการดูแลผู้สูงอายุกลับไปยังครอบครัว | ||
| 4.3.5 | แนวทางการสร้างคุณค่าทางสังคม | ||
| 4.4 | ประเทศมาเลเซีย | ||
| 4.4.1 | นโยบายผู้สูงอายุ | ||
| 4.4.2 | หลักประกันด้านรายได้ | ||
| 4.4.3 | โครงการด้านสุขภาพ | ||
| 4.4.4 | การดูแลผู้สูงอายุระยะยาว | ||
| 4.5 | ประเทศเกาหลี | ||
| 4.5.1 | พัฒนาการด้านนโยบายผู้สูงอายุ | ||
| 4.5.2 | หลักประกันด้านรายได้ | ||
| 4.5.3 | หลักประกันด้านสุขภาพ | ||
| 4.5.4 | การดูแลระยะยาว | ||
| 4.5.5 | นโยบายด้านที่อยู่อาศัย | ||
| 4.6 | กลุ่มประเทศลาตินอเมริกา | ||
| 4.7 | การเปรียบเทียบหลักประกันทางสังคมเพื่อผู้สูงอายุในต่างประเทศ | ||
| 4.8 | สรุปและข้อสังเกต | ||
| บทที่ 5 | การศึกษาความต้องการของผู้สูงอายุ | ||
| 5.1 | การทบทวนองค์ความรู้เกี่ยวกับสภาพปัญหาและความต้องการของผู้สูงอายุ | ||
| 5.1.1 | ปัญหาและความต้องการทางด้านสุขภาพ (Health Care Need Assessment) | ||
| 5.1.2 | ปัญหาและความต้องการการดูแล (Caring Need Assessment) | ||
| 5.1.3 | ปัญหาและความต้องการด้านที่อยู่อาศัย (Housing Need Assessment) | ||
| 5.1.4 | ปัญหาและความต้องการด้านเศรษฐกิจและบทบาททางสังคม (Economic and Social Role) | ||
| 5.2 | ผลการศึกษาความต้องการของผู้สูงอายุ | ||
| 5.2.1 | กลุ่มเป้าหมาย | ||
| 5.2.2 | การเก็บรวบรวมข้อมูล | ||
| 5.2.3 | การดำเนินงานของสถานสงเคราะห์คนชราและศูนย์บริการผู้สูงอายุ | ||
| 5.2.4 | ผลการศึกษาความต้องการของผู้สูงอายุในสถานสงเคราะห์ : เชิงคุณภาพ |
||
| 5.2.5 | ผลการวิเคราะห์ความต้องการของผู้สูงอายุในสถานสงเคราะห์คนชรา : เชิงปริมาณ | ||
| 5.2.6 | ผลการศึกษาความต้องการของผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่กับครอบครัวและชุมชน : เชิงคุณภาพ |
||
| 5.2.7 | ผลการวิเคราะห์ความต้องการของผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่กับครอบครัวและชุมชน : เชิงปริมาณ | ||
| 5.3 | ภาพรวมความต้องการของผู้สูงอายุ | ||
| บทที่ 6 | การศึกษาความสัมพันธ์ของการมีงานทำของผู้สูงอายุกับความต้องการหลักประกันทางสังคมขั้นพื้นฐานเบื้องต้น | ||
| 6.1 | การทบทวนวรรณกรรมและภาพรวม | ||
| 6.1.1 | ผู้สูงอายุกับการทำงาน | ||
| 6.1.2 | ความต้องการหลักประกันทางสังคมขั้นพื้นฐานกับการทำงานของผู้สูงอายุ | ||
| 6.2 | การศึกษาเชิงปริมาณวิเคราะห์ (Quantitative analysis) เรื่องความสัมพันธ์ของการมีงานทำของผู้สูงอายุกับความต้องการหลักประกันทางสังคมขั้นพื้นฐาน | ||
| 6.2.1 | การศึกษาตัวแปรที่อธิบายสถานะการทำงานของผู้สูงอายุ | ||
| 6.2.2 | ผลการศึกษาผลกระทบของการมีงานทำของผู้สูงอายุต่อความต้องการหลักประกันทางสังคมขั้นพื้นฐาน | ||
| บทที่ 7 | การศึกษาค่าใช้จ่ายด้านต่าง ๆ สำหรับผู้สูงอายุและการจัดระบบค่าใช้จ่าย | ||
| 7.1 | ค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพ (Health) สำหรับผู้สูงอายุ | ||
| 7.1.1 | ค่าใช้จ่ายของภาครัฐด้านสุขภาพสำหรับผู้สูงอายุ | ||
| 7.1.2 | ค่าใช้จ่ายด้านการตรวจสุขภาพสำหรับผู้สูงอายุ | ||
| 7.2 | ค่าใช้จ่ายด้านการดูแล (Caring) สำหรับผู้สูงอายุ | ||
| 7.2.1 | ผู้สูงอายุที่ควรได้รับการดูแลและความต้องการผู้ดูแล | ||
| 7.2.2 | ค่าใช้จ่ายด้านเบี้ยยังชีพสำหรับผู้สูงอายุ | ||
| 7.2.3 | รายรับของรัฐที่ขาดไปอันเนื่องมาจากมาตรการด้านภาษีเกี่ยวกับผู้สูงอายุ | ||
| 7.3 | ค่าใช้จ่ายด้านที่อยู่อาศัย (Housing) สำหรับผู้สูงอายุ | ||
| 7.3.1 | ค่าใช้จ่ายในการจัดหาที่อยู่อาศัยสำหรับผู้สูงอายุ | ||
| 7.2.2 | ค่าใช้จ่ายด้านสังเคราะห์คนชราของรัฐ | ||
| 7.2.3 | ค่าใช้จ่ายด้านศูนย์บริการ (ทางสังคม) ผู้สูงอายุของรัฐ | ||
| 7.4 | สรุปค่าใช้จ่ายของหลักประกันสำหรับผู้สูงอายุและแหล่งที่มาของเงินในการขยายโอกาส | ||
| 7.4.1 | การจัดระบบค่าใช้จ่ายของหลักประกันที่สร้างหรือขยาย | ||
| 7.4.2 | มาตรการอื่น ๆ สำหรับผู้สูงอายุที่เกี่ยวกับค่าใช้จ่าย | ||
| บทที่ 8 | การประเมินความพร้อมของหน่วยงานที่ให้บริการผู้สูงอายุ | ||
| 8.1 | ขอบเขตของการประเมิน | ||
| 8.2 | การประเมินความพร้อมของหน่วยงานหลักที่ให้บริการผู้สูงอายุ | ||
| 8.2.1 | สถาบันเวชศาสตร์ผู้สูงอายุ กรมการแพทย์ | ||
| 8.2.2 | สำนักบริหารงานการศึกษานอกโรงเรียน (กศน.) | ||
| 8.2.3 | สำนักงานประกันสังคม | ||
| 8.2.4 | กรมจัดหางาน | ||
| 8.2.5 | กรมพัฒนาฝีมือแรงงาน | ||
| 8.2.6 | กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น | ||
| 8.2.7 | สำนักส่งเสริมและพิทักษ์ผู้สูงอายุ (สทส.) | ||
| 8.2.8 | กระทรวงการคลัง | ||
| 8.2.9 | สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) | ||
| 8.2.10 | กองทุนผู้สูงอายุ | ||
| บทที่ 9 | แนวทาง/มาตรการในการสร้างและขยายหลักประกันทางสังคมขั้นพื้นฐานสำหรับผู้สูงอายุ | ||
| 9.1 | สรุปผลการศึกษาการสร้างและขยายหลักประกันทางสังคมขั้นพื้นฐานสำหรับผู้สูงอายุ | ||
| 9.2 | ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายและแนวทาง/มาตรการในการสร้างและขยายหลักประกันทางสังคมขั้นพื้นฐานสำหรับผู้สูงอายุที่เหมาะสมสำหรับประเทศไทย | ||
| 9.2.1 | ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย | ||
| 9.2.2 | แนวทาง/มาตรการในการสร้างและขยายหลักประกันทางสังคมขั้นพื้นฐานสำหรับผู้สูงอายุ | ||
| 9.2.3 | เงื่อนไขอื่น ๆ เพื่อให้ผู้สูงอายุมีโอกาสทำงาน | ||
| 9.2.4 | ข้อเสนอแนะอื่น ๆ ที่ควรได้รับการสนับสนุนข้อเสนอจัดตั้งศูนย์อเนกประสงค์ในชุมชน | ||
| 9.3 | สรุปรูปแบบการจัดสวัสดิการสังคมให้แก่ผู้สูงอายุเพื่อเป็นการรองรับในด้านต่าง ๆ ที่จะเกิดขึ้นในอนาคต | ||
| บรรณานุกรม | |||
| ภาคผนวก | |||
| ภาคผนวก ก | ผลการประมาณการประชากร (สำหรับบทที่ 2) | ||
| ภาคผนวก ข | แบบสอบถาม (สำหรับบทที่ 5) | ||
| ภาคผนวก ค | ผลการวิเคราะห์ข้อมูล (สำหรับบทที่ 5) | ||
| ภาคผนวก ง | ผลการคำนวณหาปัจจัยที่กำหนดความน่าจะเป็นในการทำงานของประชากรสูงอายุ (สำหรับบทที่ 6) | ||
| ภาคผนวก จ | ผลการวิเคราห์ทางเศรษฐมิติหาปัจจัยที่กำหนดความต้องการหลักประกันทางสังคมขั้นพื้นฐาน (สำหรับบทที่ 6) | ||
| ภาคผนวก ฉ | บทสัมภาษณ์กระทรวงต่าง ๆ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับภาระงานด้านผู้สูงอายุ (สำหรับบทที่ 8) | ||
| ภาคผนวก ช | สรุปข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะจากการสัมมนาไตรภาคีทางวิชาการ เรื่อง เมื่อแรงงานสูงอายุต้องอยู่ได้ ... ด้วยความห่วงใยจากไตรภาคี (สำหรับบทที่ 9) | ||
| ภาคผนวก ซ | การจัดสัมมนาประชาพิจารณ์ | ||