Publication Code: A85

ระบบข้อมูลสารสนเทศของกระทรวงพาณิชย์ และการให้บริหารข้อมูลการพาณิชย์

สารบัญ

วัตถุประสงค์ของการวิจัยเรื่องนี้  คือการศึกษาระบบข้อมูลและสารสนเทศของกระทรวงพาณิชย์ จุดอ่อนของระบบข้อมูลสารสนเทศ และแนวทางการปรับปรุงระบบข้อมูลสารสนเทศ   เพื่อให้กระทรวงพาณิชย์สามารถให้บริการแก่ประชาชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ
และรวดเร็ว  นอกจากนี้จะเป็นการเสนอแนวทางการปรับปรุงเพื่อให้ผู้บริหารของกระทรวงพาณิชย์  สามารถใช้ประโยชน์จากข้อมูล สารสนเทศในกระบวนการวิเคราะห์และการตัดสินใจในการวิเคราะห์เชิงนโยบาย

ระบบข้อมูลและสารสนเทศของกระทรวงพาณิชย์เป็นระบบกระจายงาน (decentralized system)  ซึ่งมีทั้งข้อดีและข้อเสีย   ข้อดีคือ หน่วยงานที่มีหน้าที่รับผิดชอบในภาระกิจแต่ละด้านสามารถจัดเก็บและรวบรวมข้อมูลได้สอดคล้องกับความต้องการของหน่วยงาน แต่ข้อเสียคือการต้องใช้ทรัพยากรจำนวนมากในงานบางอย่างที่ซ้ำซ้อนกัน

ในปัจจุบัน  กระทรวงพาณิชย์ได้จัดตั้งศูนย์ข้อมูลขึ้นในกรมต่างๆ  แม้ว่าศูนย์ข้อมูลบางศูนย์จะสามารถปรับปรุงระบบจัดเก็บและ เผยแพร่ข้อมูลสารสนเทศ จนมีประสิทธิภาพในระดับหนึ่ง  แต่ศูนย์ข้อมูลบางแห่งและระบบข้อมูลของกระทรวงพาณิชย์ยังมี ปัญหาสำคัญบางประการ เช่น ข้อมูลและสารสนเทศของศูนย์ข้อมูลยังไม่สามารถตอบสนองความต้องการของประชาชนผู้ใช้   และผู้บริหารของกระทรวงพาณิชย์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ระบบการให้บริการยังล่าช้า และในหลายกรณีผู้ใช้ต้องเสียเวลาติดต่อ ขอข้อมูลจากหลายหน่วยงาน  ระบบการตัดสินเชิงนโยบายยังอาศัยความรู้และประสบการณ์ของตัวบุคคลมากกว่าการพัฒนา ระบบองค์ความรู้ขององค์กร (institutional memory)

ข้อเสนอแนะคือ ระบบข้อมูลและสารสนเทศยังควรเป็นระบบการกระจาย อย่างไรก็ตาม แต่ละกรมควรมีระบบศูนย์รวมข้อมูล และสารสนเทศที่สามารถให้บริการในลักษณะ one-stop-service ได้ นอกจากนั้น กรมต่างๆ ควรเริ่มต้นศึกษาประเภทของข้อมูล ที่มีผู้ต้องการใช้ในการพัฒนาระบบการบริหาร การจัดเก็บและเผยแพร่ข้อมูล  พัฒนาขั้นตอนการดำเนินงาน  ตลอดจนการพัฒนาและ ฝึกอบรมข้าราชการที่รับผิดชอบและจัดทำระบบรวบรวมองค์ความรู้ขององค์กร  รวมทั้งวางแนวทางการคิดค่าบริการด้านข้อมูล
สารสนเทศ  ข้อเสนอประการสุดท้ายคือ การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในการเชื่อมโยงศูนย์ข้อมูลและห้องสมุด ตลอดจนการให้บริการ ผ่านระบบอินเทอร์เน็ต ระบบดังกล่าวจะช่วยให้กระทรวงพาณิชย์สามารถสร้างเครือข่ายการจัดเก็บ รวบรวมและเผยแพร่ข้อมูล สารสนเทศที่ทันสมัย และมีประสิทธิภาพโดยไม่มีความจำเป็นต้องสร้างศูนย์ข้อมูลขนาดใหญ่แบบรวมศูนย์เพียงแห่งเดียว
 
 

พฤศจิกายน  2541