Publication Code: A81
โดย สมเกียรติ ตั้งกิจวานิชย์ และ วีรวัฒน์ จันทโชติ
สารบัญ
การชั่งตวงวัดและกิจการด้านมาตรวิทยาเป็นกิจกรรมที่มีความสำคัญเป็นอย่างสูงต่อระบบเศรษฐกิจ
อุตสาหกรรม และการพาณิชย์
ของประเทศ
เนื่องจาก
การชั่งตวงวัดเกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันและการประกอบธุรกิจโดยทั่วไปในแทบทุกด้าน
ทั้งในด้าน
การคุ้มครองผู้บริโภค
การคุ้มครองเกษตรกร
การตรวจสอบผู้ประกอบการเพื่อรักษาผลประโยชน์ของรัฐ
การส่งเสริมการผลิตของ
ผู้ประกอบการ
การป้องกันอุบัติภัย
และการสนับสนุนการวิจัยและพัฒนาทางวิทยาศาสตร์เทคโนโลยี
ภารกิจของกองชั่งตวงวัดในสังกัดของกระทรวงพาณิชย์คือ
งานด้านมาตรวิทยาทางกฎหมาย (legal
metrology) ซึ่งหมายถึงงานด้าน
การชั่งตวงวัดที่กฎหมายระบุให้ผู้ประกอบการพาณิชย์ต้องปฏิบัติในการทดสอบความถูกต้องของเครื่องมือด้านชั่งตวงวัด
เพื่อคุ้มครองผู้บริโภคและเกษตรกร
ในรายงานการวิจัย
ผู้วิจัยได้ประเมินสถานภาพของกองชั่งตวงวัดและพบว่าหน่วยงานดังกล่าวยังขาดความพร้อมหลายประการ
เช่น
การมีกฎหมายที่เกี่ยวข้องที่ล้าสมัยไม่ทันกับการเปลี่ยนแปลงของการพาณิชย์ในประเทศไทย
การขาดความพร้อมในด้านของ
โครงสร้างพื้นฐานทางกายภาพเช่น
ศูนย์ทดสอบต่างๆ
และที่สำคัญที่สุดคือการขาดความพร้อมด้านบุคลากร
เนื่องจากไม่สามารถ
ดึงดูดบุคลากรด้านวิศวกรรมศาสตร์และวิทยาศาสตร์ที่มีความสามารถสูงได้อย่างเพียงพอ
นอกจากนี้
เมื่อมองไปในอนาคต
กองชั่งตวงวัดจะต้องสามารถรับมือกับปัญหาของการพาณิชย์สมัยใหม่
เช่น การเปลี่ยนรูปแบบ
ของการค้าปลีกจากร้านค้าแบบเดิมมาสู่ร้านค้าที่ใช้เทคโนโลยีและการจัดการสมัยใหม่
เช่น ร้านค้าสะดวก (convenient store)
และซูเปอร์มาร์เก็ต
ซึ่งจะทำให้รูปแบบในการตรวจสอบด้านชั่งตวงวัดต้องเปลี่ยนแปลงไป
ในขณะเดียวกัน
การแปรรูปรัฐวิสาหกิจ
ที่จะเกิดขึ้นในอนาคตอันใกล้
ยังจะทำให้เกิดความจำเป็นที่จะต้องมีหน่วยงานที่ตรวจสอบเครื่องชั่งตวงวัดที่เกี่ยวข้องกับกิจการ
สาธารณูปโภค (utility meter)
อีกด้วย
ผู้วิจัยได้เสนอให้กระทรวงพาณิชย์ปรับปรุงกองชั่งตวงวัด
โดยยกระดับให้เป็นสำนักงานชั่งตวงวัดซึ่งจะทำให้หน่วยงานดังกล่าว
สามารถดึงดูดบุคลากรที่มีคุณภาพได้มากขึ้น
เปลี่ยนบทบาทในการคุ้มครองผู้บริโภคโดยตรงมาสู่การส่งเสริมให้ผู้บริโภคคุ้มครอง
ตนเองมากขึ้น
และการปรับเป้าหมายในการทำงานให้กว้างขวางขึ้นเช่นเพิ่มภารกิจในการตรวจสอบการชั่งทองคำ
เป็นต้น
พฤศจิกายน 2541