Publication Code: A52
ลู่ทางและโอกาสการส่งออกและผลกระทบจากการมีเขตการค้าเสรีอาเซียน (สำหรับอุตสาหกรรมสิ่งทอ)
โดย ศุภัช ศุภัชลาศัย
อุตสาหกรรมสิ่งทอและเสื้อผ้าเครื่องนุ่งห่มในประเทศไทยมีโครงสร้างที่มีลักษณะการแข่งขันสูง และจำนวนหน่วยธุรกิจมากในอุตสาหกรรมที่ใช้แรงงานมาก ซึ่งได้แก่ เสื้อผ้าและเครื่องนุ่งห่ม และมีจำนวนหน่วยธุรกิจน้อยลงเรื่อย ๆ เมื่อเป็นอุตสาหกรรมที่ใช้แรงงานน้อยลง เช่น ทอผ้า ปั่นด้าย และเส้นใยประดิษฐ์ การค้าสิ่งทอระหว่างประเทศในกลุ่มอาเซียนเพิ่มสูงขึ้นมากในระยะเวลา 5 - 6 ปี ที่ผ่านมา แต่ยังเป็นสัดส่วนเพียงเล็กน้อย เมื่อเทียบกับ การค้าที่กลุ่มประเทศอาเซียนมีกับประเทศนอกกลุ่ม สินค้าสิ่งทอเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีการค้าระหว่างประเทศอาเซียนมากกว่าชนิดอื่น ๆ สำหรับประเทศไทยนั้น การค้าสิ่งทอทุกประเภทพึ่งพาตลาดนอกอาเซียนเป็นหลัก เป็นส่วนน้อยเท่านั้นประมาณร้อยละ 10 ที่ทำการส่งออกไปยังกลุ่มประเทศอาเซียน ถึงแม้ว่ากลุ่มประเทศอาเซียนจะเป็นผู้ส่งออกสินค้าสิ่งทอ แต่ยังมีการคุ้มครองอุตสาหกรรมในระดับสูง ซึ่งส่วนใหญ่อยู่ในรูปของภาษีนำเข้า ในอุตสาหกรรมนี้ไทยมีความสามารถในการแข่งขันสูงกว่าประเทศอื่น ๆ ในกลุ่มอาเซียน ยกเว้นประเทศอินโดนีเซียนในสินค้าสิ่งทอ ซึ่งไทยมีความสามารถเหนือกว่าไม่มากนัก คาดว่าเมื่อเกิดเขตการค้าเสรีแล้ว การส่งออกของอุตสาหกรรมนี้น่าจะมีการขยายตัวเพิ่มขึ้น และมีการส่งออกไปยังกลุ่มประเทศอาเซียนมากขึ้น อย่างไรก็ตาม โครงสร้างการคุ้มครองอุตสาหกรรมนี้ของไทย ยังเป็นอุปสรรคในการแข่งขันกับประเทศอื่น ๆ ซึ่งจะต้องมีการแก้ไข โดยเฉพาะอย่างยิ่งการคุ้มครองของรัฐที่ให้กับสินค้าที่เป็นวัตถุดิบในการผลิตเส้นใยสังเคราะห์ ที่ยังสูงกว่าประเทศอื่น ๆ ในอาเซียน และโครงสร้างการคุ้มครองในสินค้าขั้นกลาง (Intermediate Products) อื่น ๆ เช่น ด้าย และผ้าผืน ให้เหมาะสม นอกจากนี้แล้วการเพิ่มประสิทธิภาพ การผลิตในด้านต่าง ๆ ทั้งในรูปของการเพิ่มประสิทธิภาพแรงงาน และ การเปลี่ยนแปลงเครื่องจักรให้เหมาะสมกับสภาพของทรัพยากรที่เปลี่ยนไป และการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตยังเป็นสิ่งจำเป็น เพราะถึงแม้ว่าในปัจจุบันอุตสาหกรรมนี้ ประเทศไทยยังมีความได้เปรียบประเทศเพื่อนบ้านอยู่บ้าง แต่การแข่งขันจะเข้มข้นขึ้น การเพิ่มประสิทธิภาพของแรงงานโดยเฉพาะอย่างยิ่งการฝึกอบรม และการจัดให้มีข้อมูลพื้นฐานเพียงพอ รวมทั้งองค์การในการพัฒนาอุตสาหกรรมสิ่งทอเพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน จึงมีความสำคัญต่ออุตสาหกรรมนี้